Dlaczego dobrze zbadać poziom homocysteiny?

a15aW efekcie przemian metabolicznych spożywanego przez nas białka w organizmie powstaje aminokwas zwany homocysteiną. Jej podwyższone stężenie we krwi (hiperhomocysteinemia) łączone jest z różnymi stanami chorobowymi człowieka, głównie ze zmianami miażdżycowymi (zawał mięśnia sercowego, udar mózgu) czy ze zmianami zakrzepowymi.

Homocysteina – co warto o niej wiedzieć?

Homocysteina jest aminokwasem jak większość niezbędnym, ale w małych ilościach. Dalsze przemiany tego aminokwasu do związków istotnych dla funkcjonowania organizmu są możliwe dzięki obecności witamin z grupy B – B6, B12 i kwasu foliowego (B9). Dzięki tym przemianom powstają aminokwasy niezbędne dla budowy tkanek. Prawidłowo zbilansowana i bogata w składniki odżywcze dieta pozwala na zachowanie równowagi zachodzących procesów. Jednak brak wspomnianych witamin i w konsekwencji zatrzymanie dalszych przemian w szybkim tempie doprowadzi do gromadzenia się jej w organizmie. Nadmiar homocysteiny jest z kolei dla człowieka toksyczny.

Niebezpieczny nadmiar

Do nadmiaru homocysteiny możemy doprowadzić nie tylko brakiem odpowiedniej ilości witamin w diecie, ale także nadmiernym spożywaniem mleka i serów, białek jaj czy mięsa zwierzęcego. Nie bez znaczenia jest także długotrwałe spożywanie leków, nadużywanie alkoholu, palenie papierosów, choroby (m.in. przewlekła niewydolność nerek, niektóre z nowotworów, niedokrwistość, niewydolność tarczycy, łuszczyca, przeszczepy).
Zbyt duża ilość homocysteiny we krwi prowadzi do uszkadzania wewnętrznych ścianek naczyń krwionośnych i zaburzeń krzepliwości. Powstaje stan zapalny, lecz ingerencja komórek układu odpornościowego tylko przyspiesza niszczące procesy. Długotrwałe oddziaływanie tego aminokwasu na naczynia krwionośne prowadzi do wspomnianych zmian chorobowych – miażdżycy czy udaru mózgu.
Prawidłowe wartości mieszczą się w granicach 5 – 15 µmol/l. Wyższe wartości określane są już jako hiperhomocysteinemia, gdzie 20-30 µmol/l to ilość zdecydowanie szkodliwa dla zdrowia, a za postać ciężką przyjmuje się wartości ponad 100 µmol/l. Badania wykazują także, że już tzw. stężenie progowe (11-14 µmol/l) może inicjować pewne szkodliwe zmiany.

Kiedy badać poziom homocysteiny?

Przede wszystkim poziom tego aminokwasu powinny sprawdzić osoby z grupy ryzyka chorób krążenia, stanów zawałowych czy miażdżycy. Warto zrobić wywiad w rodzinie, gdyż tendencja do hiperhomocysteinemii może mieć też podłoże genetyczne. Jednak w tak pędzącym postępie cywilizacji oraz tendencji do jedzenia w biegu lub spożywania niepełnowartościowych produktów spożywczych, do sięgania po papierosy czy alkohol badanie homocysteiny zaleca się każdemu.

Jak sprawdzić swój poziom zagrożenia homocysteiną?

Wystarczy proste badanie laboratoryjne krwi wykonywane w laboratoriach Diaklin, a następnie jego odpowiednia interpretacja. Późniejsze leczenie to przede wszystkim odpowiednia suplementacja witaminami z grupy B.

Celiakia – całe życie bez glutenu

a19aImmunologiczna choroba genetyczna związana z nietolerancją glutenu – celiakia – nierzadko mylnie diagnozowana jest jako alergia wieku wczesnodziecięcego. Choroba może rozwijać się bezobjawowo, a chorzy często są jej nieświadomi bądź dowiadują się przypadkiem. Celiakia nie mija po kilku latach stosowania diety bezglutenowej, co gorsza wielu dorosłych rzekomo wyleczonych z tej choroby, w późniejszych latach zapada na różnego rodzaju schorzenia, będące efektem nieprzestrzegania odpowiedniej diety.

O co chodzi z glutenem?

Gluten jest rodzajem białka znajdującym się w zbożach, takich jak pszenica, owies, żyto czy jęczmień. U niektórych osób wywołuje on reakcję alergiczną, całkiem inną niż w przypadku zwykłych alergii, w efekcie której następuje w jelicie stan zapalny. Błona śluzowa jelita stopniowo ulega zniszczeniu, a kosmki jelitowe odpowiedzialne za transport substancji odżywczych do dalej do organizmu – zanikają. To z kolei skutkuje zaburzeniami wchłaniania i niedożywieniem organizmu.

Objawy celiakii

Celiakia jest najpoważniejszą wśród nietolerancji pokarmowym, a wśród jej objawów znajdziemy np. zaburzony rytm wypróżniania, przewlekłe biegunki, częste wymioty, nudności, bóle brzucha, wzdęcia, gwałtowny spadek masy ciała. Ale mogą pojawić się też inne symptomy, jak owrzodzenie jamy ustnej, osłabienie organizmu, zaburzony cykl menstruacyjny, impotencja, problemy z trzustką i nerkami, bladość skóry czy anemia.

Celiakia i co dalej?

Wykrycie celiakii to najczęściej całkowita zmiana trybu życia, gdyż na tę chorobę nie ma lekarstwa. Jedynym sposobem radzenia sobie i przeciwdziałania jej skutkom jest przestrzeganie przez cały czas diety bezglutenowej. Każda ilość glutenu będzie negatywnie wpływała na organizm, mimo że nie od razu mogą występować objawy. Nieprzestrzeganie diety będzie skutkowało systematycznym wyniszczaniem śluzówki jelit, a więc w konsekwencji zaburzeniami wchłaniania składników odżywczych i powolnym rozwojem chorób wynikających z ich niedoboru.
Odczuwalne objawy mogą ustąpić nawet po kilku dniach lub tygodniach od wprowadzenia diety, jednak zniszczona błona śluzowa to poważniejszy problem – jej odbudowanie może trwać od kilku miesięcy do kilku lat. Obok diety bezglutenowej ważnym jest stosowanie minerałów, witamin i probiotyków. Celiakia nie może być bagatelizowana, gdyż niewykryta i nieleczona może prowadzić do poważnych powikłań i zmian w całym organizmie i niemal wszystkich układach.

Nie pozwól, by gluten wyniszczał Twoje jelita – zbadaj się już dziś w autoryzowanych laboratoriach DIAKLIN.

Jeśli i Ty odczuwasz któryś z objawów, warto się przebadać. W celu zdiagnozowania celiakii wykonuje się następujące badania: anty tTG (przeciwciała transglutaminazie), przecieciała gliadynowe, przeciwciała endomysium, IgE gluten.

Konflikt serologiczny – nie taki straszny, jeśli wykryty

a18aNoszenie w swym łonie rozwijającego się dziecka jest najpiękniejszym uczuciem, jakiego może doświadczyć kobieta. Co jednak, gdy mimo całej miłości matki, jej organizm traktuje płód jak intruza? A stać się tak może – zjawisko to nazywane jest konfliktem serologicznym i występuje w momencie określonego układu grup krwi matki i dziecka.

Gdy rodzice się kłócą…

… ale nie w tradycyjnym tego słowa znaczeniu, tylko kiedy różnią się grupami krwi, może wystąpić zagrożenie. Mowa jest o sytuacji, kiedy matka ma Rh-, a ojciec Rh+. Jeśli układ jest odwrotny, podobnie jak w przypadku, gdy oboje rodzice mają „plus” lub oboje mają „minus”, nie ma możliwości wystąpienia konfliktu. Statystycznie co czwarta para ma układ, gdzie kobieta ma Rh- a mężczyzna Rh+, a w przypadku co dziesiątej ciąży w takim układzie (z tzw. ustawieniem konfliktowym) dochodzi do rozwinięcia się konfliktu serologicznego.

Matka Rh- i skonfliktowane dziecko

Zagrożenie występuje w momencie posiadania przez kobietę grupy krwi Rh-, a przez dziecko odziedziczone po ojcu Rh+. Rh to określony układ antygenów znajdujących się na powierzchni czerwonych krwinek. Plus i minus oznaczają, że posiadany przez matkę zestaw antygenów różni się od zestawu dziecka. W efekcie jej organizm nie rozpoznaje antygenów dziecka i zaczyna traktować je jako intruza. Rozpoczyna się produkcja przeciwciał, mających za zadanie zwalczyć obce antygeny. Jeśli poziom tych przeciwciał jest zbyt wysoki, sytuacja staje się niebezpieczna dla dziecka.

Przede wszystkim profilaktyka

Konflikt serologiczny może mieć poważne konsekwencje zdrowotne, a jego leczenie jest skomplikowane. Dlatego tak ważna w przypadku ryzyka jest profilaktyka i zapobieganie kontaktowi krwi dziecka z krwią matki. Dawniej jedynym sposobem na zapobieganie było wcześniejsze wywołanie ciąży. Współczesna medycyna daje szereg możliwości, jednak musi się być świadomym zagrożenia. Odpowiednie badania to podstawa. Przyszłe mamy, które nie wykonały oznaczenia grupy krwi, czynnika Rh i poziomu przeciwciał, powinny wykonać je w pierwszych tygodniach ciąży.
Panel badań serologicznych: grupa krwi, BTA [odczyn Coombs’a], próba zgodności serologicznej, alloprzeciwciała z układu grupowych krwinek czerwonych.

Bezpieczny maluch i bezpieczna mama

Wszystkim kobietom o grupie krwi Rh- w ciąży powinna być podawana immunoglobulina anty D. W naszym kraju ze względu na koszty nie jest to jednak działanie standardowe. Jeśli badania wykazały wzrost poziomu zagrażających dziecku przeciwciał, może być konieczna dopłodowa transfuzja krwi, dzięki której uzupełni się niedobór czerwonych krwinek w organizmie dziecka.

Wszystko pod kontrolą…

… czyli minusowa mama musi się badać. Pierwsze tygodnie są najważniejsze – konflikt serologiczny wykazać można nie wcześniej niż w 16 tygodniu ciąży. Jeśli poziom przeciwciał nie wzrośnie do 20 tygodnia, jest już mało prawdopodobne, że organizm zacznie ich nadprodukcję, niemniej do końca ciąży powinny być powtarzane badania kontrolne, sprawdzające ich poziom. Często w pierwszej ciąży konflikt nie występuje, natomiast w przypadku kolejnych ryzyko się zwiększa. Kobietom o grupie krwi Rh-, które urodziły skonfliktowane dziecko, powinna być w ciągu 72 godzin od porodu podana immunoglobulina.
Nie taki zatem konflikt straszny, jak się go opisuje, jeśli tylko jest wykryty, a matka i dziecko odpowiednio badane.

Pasożyty – pasażerowie na gapę

a17aZarazić się można nimi wszędzie. Najczęściej zarażają się dzieci, które mimo często pełnej wiedzy na temat zasad higieny, nie stosują jej w praktyce. Niemal każde miejsce ich zabawy może być siedliskiem pasożytów. A ich obecność w organizmie nie od razu jest wykrywana – nierzadko nawet symptomy, jakie wywołują mylone są z objawami różnego rodzaju chorób.

Mimo, że wiedza na temat pasożytów jest z roku na rok większa, opracowywane są coraz lepsze sposoby na ich zwalczanie, a warunki sanitarne stale się poprawiają, pasożyty nadal stanowią bardzo duże zagrożenie dla zdrowia i życia.

Jak podaje opracowanie przygotowane przez naukowców Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, wzrasta częstość zarażenia pasożytami, co wiąże się z przemysłem spożywczym. Wraz ze zmianami cywilizacyjnymi pojawiają się nowe patogeny oraz nowe choroby pasożytnicze. Zauważalny i problematyczny jest też wzrost odporności pasożytów na leki. Według danych WHO przez ostatnią dekadę różnymi pasożytami zaraziło się ponad 4,5 miliarda osób, a z powodu pasożytów umiera 14 mln osób rocznie.

Pasożyty dostają się do organizmu człowieka różnymi drogami: poprzez jedzenie niedomytych owoców i warzyw, jedzenie surowego lub niedogotowanego pożywienia, picie nieprzegotowanej wody, niedbanie o higienę osobistą czy kontakt z nieodrobaczonym zwierzęciem. Także przez ukąszenia owadów czy powietrze, które transportuje kurz zawierający jaja pasożytów. Stres, zagraniczne podróże czy kąpiel w ogólnodostępnych zbiornikach wodnych również sprzyjają zarażeniu. Najczęstszą przyczyną jest jednak zdecydowanie spożywanie zakażonej wody i żywności.[1]

Pasożyty żyjące sobie w organizmie człowieka nierzadko wywołują objawy mylnie interpretowane jako stan chorobowy – katar, kaszel, bóle brzucha, problemy z apetytem, zmieniony kał, wysypki, gorączka, wymioty, nudności, biegunki, drapanie się etc. Czyli symptomy towarzyszące całemu szeregowi różnych dolegliwości, dlatego tak ważnym jest odpowiednie rozpoznanie i sprawdzenie. Co można zrobić dzięki prostym i dostępnym badaniom.

Tym bardziej, że pasożyty żerujące w organizmie mogą wyrządzić wiele szkód – niewiele potrzeba, by przedostały się do narządów, tkanek czy nawet komórek. Nawet najmniejszy pasożyt ma wpływ na stan zdrowia i ogólne funkcjonowanie organizmu, mogąc doprowadzić do całkowitego jego wyniszczenia. Wykrycie owych nieproszonych gości i odpowiednie leczenie mogą przeciwdziałać ich działalności i skutecznie się ich pozbyć.

Skuteczna diagnoza to przede wszystkim badania!

Podstawowym badaniem w przypadku podejrzenia zarażenia jest kał w kierunku pasożytów oraz oznaczanie antygenu Lamblii w kale. Badania dostępne są oczywiście w laboratoriach DIAKLIN.


[1]Pasożyty – zagrożenie nadal aktualne, Edward Hadaś, Monika Derda, Katedra i Zakład Biologii i Parazytologii Lekarskiej, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, 2014.

Tarczyca – może to ona Cię męczy?

a16aSpadek kondycji i koncentracji, negatywne postrzeganie siebie i świata, przewlekłe zmęczenie, bezsenność, problemy z wagą i apetytem, huśtawka nastrojów czy lęki to najczęstsze symptomy związane z zaburzeniami psychicznymi. Jednak czy tylko? Te same objawy towarzyszą zaburzeniom pracy tarczycy, więc od przebadania tego hormonu powinno być rozpoczęte stawianie diagnozy.
Tarczyca jest jednym z elementów układu hormonalnego, narządem bardzo istotnym, a wręcz niezbędnym dla funkcjonowania całego organizmu. Położona jest u dołu szyi, przed tchawicą i jej zadaniem jest produkcja takich hormonów, jak tyroksyna (T4), trójjodotyronina (T3), które z krwią są rozprowadzane po całym organizmie i wykorzystywane niemal przez każdą komórkę.
Wśród funkcji hormonów tarczycy znajdziemy przede wszystkim stymulację wzrostu i rozwoju organizmu, ze szczególnym uwzględnieniem rozwoju ośrodkowego układu nerwowego oraz intensyfikację procesów metabolizmu i przemiany energii.

Gdy poziom hormonów spada…

Zmniejszenie ilości hormonów niesie za sobą obniżenie intensywności ich działania, a w konsekwencji zahamowanie procesów – tak psychicznych, jak i fizycznych – zachodzących w organizmie. Za tym idą takie objawy, jak ospałość, zmęczenie, problemy z utrzymaniem wagi, zwiększenie wrażliwości na zimno, spowolnienie akcji serca, wolne i słabe tętno, wole, depresja, osłabienie koncentracji i pamięci, zamęt psychiczny, spadek libido, suchość i starzenie się skóry, przesuszenie i wypadanie włosów, zaparcia, osłabienie i bóle mięśni, spowolnienie motoryki, zatrzymywanie wody w organizmie czy opuchnięte oczy. Objawy oczywiście nie muszą występować jednocześnie.
Są to objawy towarzyszące także różnego rodzaju dolegliwościom psychicznym czy stanom depresyjnym, jednak zamiast sięgać od razu po dostępne na rynku medykamenty, zacznij od badań tarczycy.
Dzięki badaniom krwi w ramach panelu tarczycowego można sprawdzić pracę tego ważnego gruczołu oraz w porę rozpoznać ewentualny stan chorobowy. Najbardziej istotnymi badaniami panelu tarczycowego są:

  • Oznaczenie stężenia TSH, które jest najbardziej czułym badaniem, mówiącym o nieprawidłowej pracy tarczycy. Wysoki poziom TSH mówi o jej niedoczynności, a niski o nadczynności. Niemniej obniżenie stężenia może być też spowodowane innymi przyczynami niż choroby tarczycy, stąd wskazane jest wykonanie pozostałych badań panelu.
  • Oznaczenie wolnych hormonów FT3 i/lub FT4. Podwyższony poziom FT3 przy jednoczesnym obniżeniu poziomu TSH wskazuje na nadczynność tarczycy. Natomiast o niedoczynności świadczy obniżenie stężenia FT3 przy podwyższonym TSH. Z kolei w przypadku FT4 jego obniżony poziom wraz z podwyższonym TSH może sugerować niedoczynność gruczołu, a podwyższony poziom FT4 i obniżone stężenie TSH – o nadczynności tarczycy.

Tak więc, czy na pewno puka do Ciebie depresja? A może to tarczyca woła o pomoc? Nie zwlekaj i ją zbadaj!