Co na wątrobie, to na skórze

ak40a

Co łączy dwa największe narządy w ludzkim organizmie – wątrobę i skórę? Przede wszystkim obydwa należą do grupy narządów związanych z usuwaniem zbędnych i szkodliwych substancji z naszego organizmu. Jednak istotną zależnością jest to, że wątroba – której dysfunkcje nie zawsze objawiają się bólem – o swej złej kondycji informuje nas właśnie przez skórę.

W organizmie człowieka wyszczególnić można narządy odpowiedzialne za usuwanie substancji szkodliwych, niepotrzebnych, mających negatywny wpływ na funkcjonowanie. Do podstawowych elementów tej grupy zalicza się wątrobę, nerki, jelita i płuca. Jeśli zanieczyszczenie organizmu jest tak duże, że organy te nie radzą sobie z usuwaniem toksyn, do gry wchodzą kolejne narządy – skóra, błony śluzowe, nos, genitalia, żołądek, trzustka.

Zaburzenia pracy wątroby niemal natychmiast „wychodzą” na naszej skórze w postaci np. wysypki, wyprysków, zaczerwienienia, swędzenia, plam, zmarszczek. Takie osłabienie i dysfunkcyjność organizmu sprzyjają dalszym konsekwencjom, jak stany zapalne skóry (zmiany atopowe), łuszczyca czy trądzik. Do pierwszych widocznych na zewnątrz objawów chorej wątroby zalicza się takie, jak zimna i wilgotna skóra, brązowe lub żółte plamki, tzw. pajączki skórne powstałe w efekcie pękania naczyń krwionośnych czy zwiększenie się ilości piegów, znamion czy brodawek. Wyglądają wprawdzie nierzadko niepozornie, jednak brak podjęcia działań może skutkować poważnymi konsekwencjami.

Wszystko w naturze dąży do zachowania równowagi, a zależność tę widzimy także w przypadku wątroby – to, jak bardzo ważne funkcje pełni w organizmie jest adekwatne do zdolności regeneracyjnych, które są nieporównywalne do innych narządów. Niemniej wiele jest czynników powodujących dysfunkcje wątroby prowadzące nawet do jej całkowitej niewydolności, w przypadku której jedynym ratunkiem jest przeszczep. Wnioski płyną stąd bardzo czytelne – wątrobę należy regularnie badać.

W ramach podstawowej profilaktyki sprawdzającej stan wątroby wykonywane są następujące badania:

  • ALAT, czyli oznaczenie aktywności enzymu wątrobowego aminotransferazy alaninowej (ALT), przydatne w diagnostyce ostrych i przewlekłych stanów zapalnych wątroby.
  • ASPAT – badanie wykonywane pod kątem uszkodzenia wątroby.
  • ALP(fosfataza alkaliczna) – jest to enzym, którego wysoka aktywność związana jest z budową szkieletu i jego wzrostem, zatem wykorzystywany jest głównie do oceny gospodarki wapniowej i witaminy D, ale również może być pomocny w wykryciu niektórych chorób wątroby i dróg żółciowych.
  • Bilirubina całkowita – podstawowy czynnik rozpoznania, różnicowania oraz kontroli przebiegu żółtaczki.
  • GGTP – jest jednym z najczulszych markerów w diagnostyce ostrych i przewlekłych chorób wątroby, trzustki i dróg żółciowych.
  • Przeciwciała przeciw HCV – stosowane w diagnozowaniu pacjentów wykazujących objawy zapalenia wątroby oraz w przypadkach ryzyka zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu C.
  • Antygen HBs – jest podstawowym markerem ostrego lub przewlekłego zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B.

Czytaj także: Wątroba pod kontrolą

Dbaj o filtry – badaj nerki!

ak39a

Krążąca w organizmie krew zbiera po drodze wszystkie wchłaniane składniki – tak te odżywcze, jak i szkodliwe. Te ostatnie, aby nie krążyły stale po naszym ciele, trzeba usuwać i to właśnie jest zadaniem nerek. Nieustannie filtrują one krew, usuwając do moczu zbędne produkty przemiany materii, toksyny, metabolity leków oraz substancje obecne we krwi w stężeniu przewyższającym ich tzw. próg nerkowy.

Normalne życie bez sprawnie działających nerek jest niemożliwe, a ich choroby mogą prowadzić do uszkodzenia innych narządów.

Aktualny rozwój medycyny pozwala na przeprowadzanie nowoczesnych, ale zarazem prostych badań, które umożliwiają wczesne wykrycie przyczyn problemów z nerkami. Połączenie z nowoczesnymi terapiami z kolej daje większe prawdopodobieństwo ich wyeliminowania i wyleczenia się ze schorzeń. Podstawą są jednak odpowiednie badania, najlepiej profilaktyczne, gdyż choroby nerek przez długie lata mogą rozwijać się w ukryciu, nie dając żadnych objawów.

Do najczęstszych chorób nerek zalicza się takie jak: kamica nerkowa (kolka nerkowa – nadmierna krystalizacja niektórych związków w moczu), kłębuszkowe zapalenie nerek (nierzadko skutek anginy czy przeziębienia), odmiedniczkowe zapalenie nerek (wywołane przez bakterie), wielotorbieloowate zwyrodnienie nerek (choroba wrodzona, dziedziczona), niewydolność nerek (utrata zdolności do oczyszczania krwi), mocznica (upośledzenie funkcji nerek) czy nowotwór nerek.

Osoby starsze, o obniżonej odpowiedzi immunologicznej, mężczyźni z przerostem prostaty, osoby chore na cukrzycę lub na nadciśnienie tętnicze to grupy ludzi o zwiększonym ryzyku zachorowania na choroby nerek. Niekorzystny wpływ na te organy mają także antybiotyki, leki nasenne, przeciwzapalne, niesteroidowe i przeciwbólowe. U kobiet dodatkowym zagrożeniem są infekcje układu moczowo-płciowego, podczas których drobnoustroje mogą przedostać się także do nerek.

Czy wiesz, że choroby nerek są nierzadko skutkiem ubocznym nieprawidłowo leczonych dolegliwości, jak angina czy przeziębienie?

O tym, że coś niedobrego dzieje się w Twoich nerkach, mogą świadczyć takie objawy, jak opuchlizna oczu, rąk, stóp, kostek, ból i pieczenie przy oddawaniu moczu, anormalnie częste lub nocne oddawanie moczu, jego ciemne lub krwiste zabarwienie, mętność i nieprzyjemny zapach.

Badaj nerki – rób badanie moczu!W laboratoriach Diaklin w ramach profilaktyki chorób nerek proponowane są następujące oznaczenia:

  • Badanie ogólne moczu – jest jednym z podstawowych badań diagnostycznych. Pomimo swojej prostoty jest niezwykle cennym źródłem informacji o stanie nerek i ewentualnym zakażeniu układu moczowego lub moczowo-płciowego.
  • Elektrolity (sód, potas) – niezbędne w ocenie zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej organizmu. Zmiany tych parametrów obserwuje się w odwodnieniu organizmu, chorobach nerek, zaburzeniach rytmu serca.
  • Kreatynia – badanie to jest wskazane do diagnostyki funkcji nerek, leczenia chorób nerek.
  • Mocznik – wskazany w diagnozowaniu chorób nerek, w rozpoznawaniu stopnia i pochodzenia ich niewydolności.
  • Kwas moczowy – jego poziom oznacza się przy dolegliwościach stawowych oraz w diagnostyce chorób nerek.

Co z tą trzustką?

ak38a

Trzustka – nie mniej ważny organ od wątroby czy nerek, a przy tym bardzo podatny na uszkodzenia tak mechaniczne, jak i wywołane różnymi czynnikami środowiskowymi. Jej funkcje można określić jako dwukierunkowe – działa wewnątrzwydzielniczo, produkując hormony odpowiedzialne za metabolizm węglowodanów, oraz zewnątrzwydzielniczo, wytwarzając sok trzustkowy biorący udział w trawieniu białek, tłuszczów i węglowodanów.

Trzustka umiejscowiona jest w górnej części jamy brzusznej. Jej nieprawidłowe funkcjonowanie może objawiać się np. bólem w nadbrzuszu (po lewej stronie), nierzadko silnie promieniującym w stronę pleców, nudnościami i wymiotami czy podwyższoną temperaturą. Na zaburzenia funkcjonowania trzustki wpływa m.in. długotrwałe zażywanie leków (np. moczopędnych, przeciwpadaczkowych czy sterydów), nadużywanie alkoholu i palenie tytoniu, stosowanie nieodpowiedniej (wysokotłuszczowej) diety. Choroby tego organu mogą być także skutkiem ubocznym przebytych infekcji, urazów czy operacji lub mogą pojawić się wskutek odziedziczenia predyspozycji do zachorowania po przodkach.

Samotrawienie się trzustki

Stan zapalny trzustki pojawia się często w momencie występowania złogów w przewodach żółciowych, które łączą się z trzustkowymi. Z powodu istnienia przeszkód w prawidłowym przepływie enzymów do dwunastnicy, następuje ich gromadzenie się oraz samotrawienie organu – trzustka sama siebie zjada.

Nie należy lekceważyć bólu trzustki, gdyż jego przyczyna może być różna – od zwykłego podrażnienia po posiłku czy chwilowego stanu zapalnego, po zapalenie ostre i przewlekłe, a nawet nowotwór. Przy choćby minimalnym ryzyku – niezwłocznie należy wykonać niezbędne badania.

W laboratoriach Diaklin w ramach panelu badań trzustki wykonuje się następujące:

  • Amylaza w surowicy i w moczu – ocena aktywności amylazy w krwi,  przydatna w diagnostyce i różnicowaniu chorób trzustki. Amylaza jest produkowanym przez trzustkę enzymem, rozkładającym cukry złożone na proste, wchłaniane następnie do przewodu pokarmowego. Podwyższony poziom tego enzymu we krwi może świadczyć o ostrym zapaleniu trzustki czy kamicy przewodów trzustkowych. Dodatkowym wskaźnikiem jest podwyższenie stężenia w moczu. Natomiast zbyt niski poziom amylazy może świadczyć o poważnej degradacji narządu.
  • Glukoza – podstawowe badanie w kierunku rozpoznawania cukrzycy. Glukoza to cukier, którego poziomu w organizmie jest regulowany przez hormon trzustkowy – insulinę. Wzrost wskaźnika może oznaczać ostre lub przewlekłe zapalenie, bądź też nowotwór, a spadek – uszkodzenie wątroby, niedobór hormonów tarczycy czy niedoczynność przysadki mózgowej.
  • Lipaza – jest enzymem swoistym dla trzustki, dlatego też podwyższenie jej poziomu w surowicy świadczyć może o uszkodzeniu tego narządu. Lipaza trzustkowa to enzym odpowiadający za rozkład tłuszczów (trójglicerydów pokarmowych do kwasów tłuszczowych i glicerolu). Przez trzustkę produkowana jest w formie nieaktywnej, która zmienia się w aktywną w dwunastnicy. Lipaza nie przedostaje się do moczu, więc oznaczenie wykonywane jest tylko na podstawie badania krwi. Podwyższony poziom może świadczyć o ostrym zapaleniu lub nowotworze, natomiast znacznie obniżony – o uszkodzeniu trzustki lub o cukrzycy.

Profil trzustkowy jest niezwykle przydatny także w diagnozowaniu schorzeń wątroby, nerek, a nawet w przypadku cukrzycy. Badania pozwalają także monitorować leczenie chorób trzustki.

Choroby reumatyczne – zagrożenie nie tylko dla osób starszych

ak37a

Mając lat 20, 30 pojęcie „reumatyzmu” kojarzy się głównie z problemem ludzi starszych. Czy jednak na pewno można problem lekceważyć? Czy wyobrażasz sobie, że rano masz problemy z wstaniem z łóżka lub nie umiesz utrzymać łyżki w dłoni? Choroby reumatologiczne nie zawsze zależą od wieku, a nieleczone mogą prowadzić do trwałych problemów zdrowotnych.

Źródła problemów reumatologicznych upatruje się w układzie immunologicznym. Wielu specjalistów jest zdania, że są to choroby zaliczane do autoimmunologicznych, które pojawiają się, gdy układ odpornościowy wytwarza przeciwciała atakujące zdrowe tkanki organizmu- w tym wypadku tkankę łączną – w efekcie czego pojawia się przewlekły stan zapalny. Na rozwój chorób reumatologicznych mają też wpływ uwarunkowania genetyczne czy też infekcje i zażywane lekarstwa. Są to schorzenia występujące powszechnie, ich przebieg jest bolesny i przewlekły, a koszty leczenia stosunkowo wysokie.

Głównym objawem stanu zapalnego stawów jest silny, nierzadko długotrwały ból stawów, który efektywnie potrafi zaburzać wykonywanie codziennych czynności czy uniemożliwiać jakąkolwiek aktywność fizyczną. Ból jest przyczyną zarwanych nocy i niewyspania, czy zmęczenia, prowadzących nawet do depresji. Stan zapalny może w dalszym postępowaniu zaatakować także narządy wewnętrzne, jak płuca, serce, nerki.

Do najczęściej występujących chorób o podłożu reumatologicznym zaliczamy reumatoidalne zapalenie stawów, chorobę zwyrodnieniową stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, bóle pleców czy szyi. Obecny stan wiedzy lekarskiej nie daje rozwiązania na choroby reumatologiczne. W minionych dekadach leczenie skupiało się na farmakologicznym zwalczaniu objawów – stanu zapalnego, bólów czy usztywnienia. Aktualnie największy nacisk kładzie się na łagodzenie samego przebiegu choroby oraz usprawnienie narządów ruchu poprzez rehabilitacje i fizjoterapię.

Wczesne wykrycie problemów reumatologicznych daje możliwość szybszego przeciwdziałania ich skutkom. Laboratoria analityczne oferują specjalnie przygotowane panele badań reumatologicznych – w przypadku placówek Diaklin wykonywane są w takich przypadkach następujące oznaczenia:

  • Białko CRP – informuje o aktualnie toczącym się procesie zapalnym, o uszkodzeniu tkanek lub zakażeniu.
  • Anty CCP – są najnowszym i najlepszym markerem reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS).
  • RF – oznaczenie poziomu tego parametru wykorzystuje się w diagnostyce reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS), ale także schorzeń o podłożu niereumatycznym.
  • Kwas moczowy – jego poziom oznacza się przy dolegliwościach stawowych, również w diagnostyce chorób nerek.
  • Morfologia z rozmazem pozwala ocenić ogólny stan zdrowia w oparciu o liczbę i wygląd różnych typów komórek krwi, tj. czerwonych (tzw. erytrocytów, przenoszących tlen), białych (leukocytów dających odporność) oraz płytek (odpowiedzialnych za krzepliwość krwi). Wiele chorób powoduje na tyle wyraźne zmiany w morfologii krwi, że badanie to może być podstawą do rozpoznania m.in. anemii (czyli niedokrwistości), infekcji wirusowych lub bakteryjnych, niedoborów odporności, zaburzeń krzepnięcia oraz wielu innych.